:03155505187 :info[@]mashinsazi.com

خطر ابرتورم وجود دارد؟

ماشین سازی هادی،Machinery Hadi، industrial، پودر های معدنی، میکرونیزه، آسیاب گوگرد، صنعتی، صنعت ایران، ماشین سازی در ایران، آسیاب ریموند،  آسیاب گوگرد صنعتی، خط آهک هیدراته، GCC،PCC، خط خردایش، خط جیگ آبی، برج پاشش، خط تولید گچ،  سیستم انتقال مواد، الواتور های تسمه ای، زنجیری، مارپیچ،نوار حلزونی،نوار نقاله،فن سانترفیوژ،گواهی بالانس،کیسه پر کن،توزین مکانیکی،دیجیتال،تلرانس،غبارگیر خشک،Bag filter، بگ فیلتر، خیس، غبارگیر آبی، برج پاشش، تاییدیه محیط زیست، سیکلون،ذرات،غبار،آلودگی،محیط زیست،فیدر،سرتاسی،لغزشی،روتاری والو، تغذیه،خط بالمیل،سپراتور،raymond، کلوخه، پودر،بسته بندی، غربال،اتوماتیک، متضمن، منظم،روغن و برق،کانی،بنتونیت،باریت،جیلسونایت،گیلسونایت،سلیگافلور، الوژیت، منگنز،هماتیت، مگنت،هایدنس،کربنات،لایمستون،hopper،fan Raymond،cyclone،bag filter،screw،bucket elevator،bag packing division،connection pipe،چینی،گارانتی،جیگ،jigging،مکانیزم،جدایش،نوسان، باردهی،نحوه تخلیه،سرریز،ته ریز،کارایی،عملیات،کنترل سیستم،سرند،نگهداری،ماده معدنی، مخزن،hutch،نوسان،مکانیزم، پیستون،دیافراگم، هوای فشرده،حرکت موجی،تنظیم جریان،خوراک دهی،bendelari،کانی سنگین،عیارسازی،رسوبات آبرفتی،آسیاب آهک،lime mill،پخت آهک،روش سنتی،کوره های ابرهات، فرهاکس،دوار، هیدراته، هیدراتور،گرمازا،سپراتور،هوایی،آسیاب مرتز،دوار، پیش گرمکن،بسترسیال،گاز،مایع،جامد، فن، fan فن ، سانترفیوژ،دینامیک، سیال،بی صدا بودن،silent،تهویه مطبوع،سطح مقطع،توزیع هوا،پاسکال،دبی،یاتاقان،sn،واسکازین،غبارگیر خشک،صنایع،کاشی،چینی،سیمان،فولاد، هودها،غبارخیز،شناور،سیال،فشار منفی،محفظه اصلی،اتاق کثیف،الیاف،تمیزکاری،شیر های برقی،ونتوری،موج ضربه،اگزوز، مایعات،پاک کننده،راندمان،جداسازی،رطوبت زن،اسکرابر، scrubber،سیکلون،cyclone،کم اصطحلاک ترین،متحرک سازی،هلیکال،سپراتور، کلاسیفایر،separator،دانه بندی،آلپین،سیکل هوایی،handling،نوار نقاله، belt conveyors،لاستیکی،زنجیری،رولیکی،الواتور، elvator+ پودر های دانه ایی،کلوخه ای،لوله ای،مارپیچ،فیدر،FEEDER،خط خردایش،تغذیه کل،استهلاک،سرتاسی،روتاری والو، شاتونی،نواری،تغذیه،ویبراتور،VIBRATOR،موتوژن، سیلو، هاپر، مخزن،تخلیه روانتر،آستری،لاینر،پیچ،جامبوپرکن،FILL JUMBO،بیگ بگ،جک، پنوماتیک،سکوی توزیع،موتد،گردوخاک،کیسه پرکن،BAG PACKING DIVISION، مکانیکی،دیجیتال،تلرانس،کارخانجات،پودر،معدن، معادن باریت، معادن فلدسپات،معادن بنتونیت،معادن آهک،معادن فیروزه، معادن آهن،تک شیره،دو شیره،چهارشیره،توزین و دسته بندی، اتوماتیک، مکانیزه، ریزش بار،شرکت قند،کم انرژی ترین،استهلاک پایین، سهولت،تعمیر،نگهداری،آسیاب گوگرد،SULFER MILL، فضای کم،ظرفیت بالا،گاز اکسیژن،تزریق گاز،سوخت کک،جداره،کشاورزی،تبدیل کلوخه،پودر،دانه بندی،خط خردایش ، مس

خطر ابرتورم وجود دارد؟

1397/09/03 63

اما در همین ماه‌های اخیر و به‌ویژه پس از جهش نرخ ارز، بسیاری از صاحب‌نظران اقتصادی به پیش‌بینی وقوع ابرتورم در ایرانپرداخته‌اند و حتی در مواردی اشاره شده که اقتصاد ایران وارد ابرتورم شده است و اگر اقدامی جدی از سوی دولت و بانک مرکزیصورت نگیرد، می‌تواند پیامدهای خطرناکی به همراه داشته باشد.

در اینکه تورم بالا و رو به افزایش است جای بحث وجود ندارد؛ اما در مورد اینکه اقتصاد ایران در حال حاضر دچار ابرتورم است یا به‌زودی وارد ابرتورم می‌شود، بسیار جای بحث وجود دارد. به‌طور معمول، ابرتورم به شرایطی گفته می‌شود که نرخ تورم ماهانه از ۵۰ درصد فراتر رود. آشکار است که چنین چیزی در اقتصاد ایران نه تنها واقعیت ندارد، بلکه نرخ تورم ماهانه بسیار پایین‌تر از این عدد است و اگر از جاروجنجال سیاسی حول تورم خود را به دور نگه داریم، ایران به هیچ وجه در وضعیت ابرتورم قرار ندارد. از طرف دیگر، اگر شرایط کنونی را ابرتورم نمی‌دانیم اما تصور می‌کنیم که اقتصاد ایران دچار ابرتورم خواهد شد، نشانه‌هایی می‌توان به‌کار گرفت که صرفا محتمل بودن و آن هم با احتمال بسیار اندک را یادآور می‌شود؛ گرچه برای همان مقدار احتمال کم هم باید تلاش برای پیشگیری از آن را دو چندان کنیم. در یادداشتی در همین روزنامه در ابتدای سال جاری مطلبی نوشته بودم که وظیفه ما تحلیلگران و به‌ویژه اقتصادخوانده‌ها جلوگیری از بیان مطالبی است که اولا دور از واقعیت است و ثانیا در تحریک انتظارات زیانبار است و اکنون همان انتظار را از اقتصادخوانده‌هایی که نگران وضعیت اقتصادی و رفاه مردم هستند، مجددا تکرار می‌کنم. شاید بسیار سودمند باشد که نظرات و هشدارهای خود را به طرق مختلف به سیاست‌گذاران منتقل کنیم؛ بدون آنکه در تحریک انتظارات سهمی داشته باشیم.

برای آنکه بدانیم در چه صورت اقتصاد ایران می‌تواند با خطر ابرتورم روبه‌رو شود، لازم است اشاره کنیم که وقوع ابرتورم‌ها فقط در صورتی امکان‌پذیر است که انتشار پول توسط بانک مرکزی یا افزایش پایه پولی شروع به روند فزاینده و خارج از کنترل کند. تقریبا در تمام ابرتورم‌هایی که در دنیا رخ داده است، نیاز مالی دولت و اتکا به انتشار پول برای تامین مالی دولت عامل وقوع ابرتورم بوده است. دلیل نیز روشن است، دولت از محل انتشار پول نوعی درآمد کسب می‌کند که حق‌الضرب نامیده می‌شود؛ چراکه حق انحصاری انتشار پول ازآن دولت است. حتی هنگامی که نرخ تورم صفر باشد نیز دولت از محل انتشار پول درآمد کسب می‌کند؛ اما هرچه نرخ تورم بالاتر باشد کسب درآمد دولت از محل انتشار پول بیشتر است. به همین دلیل، گفته می‌شود که تورم سبب کسب نوعی مالیات از سوی دولت تحت عنوان مالیات تورمی می‌شود. هنگامی که پایه پولی ۱۰۰۰ ریال باشد و نرخ تورم ۱۰ درصد باشد، گویی ۱۰۰ ریال از پایه پولی که بدهی دولت به مردم است کاسته شده است؛ چون از قدرت خرید ۱۰۰۰ ریال حدودا همین میزان کاسته شده است و چون پایه پولی بدهی دولت است گویی تورم مانند مالیات عمل کرده و سبب کاهش بدهی دولت به مردم شده است. هنگامی که نرخ تورم شروع به افزایش می‌کند، تمایل مردم به نگهداری پول کاسته می‌شود (تمایل پیدا می‌کنند پول را مدت زیادی نگه ندارند و به سرعت تبدیل به کالا یا دارایی کنند که قدرت خرید شان حفظ شود). اما با کاهش تمایل مردم به نگهداری پول، دولت ناچار است با نرخ بیشتری از آنها مالیات بگیرد یا به‌عبارت دیگر تورم بالاتری ایجاد کند. این مسابقه کاهش تمایل به نگهداری پول و تشدید تورم آنقدر ادامه می‌یابد که ابرتورم رخ دهد و تورم ارقام سالانه سه رقمی، چهار رقمی، پنج رقمی و بیشتر را تجربه کند و تنها زمانی خاتمه می‌یابد که دولت در بخش بودجه اصلاحات اساسی را انجام دهد. در شرایط کنونی، حتی اگر نرخ ارزکنونی چند برابر شود تا زمانی که نیاز مالی دولت از کنترل خارج نشود، منجر به بروز ابرتورم نمی‌شود.

تنها خطری که در این زمینه وجود دارد آن است که دولت و مجلس در تدوین بودجه و متاثر از تلاش برای جبران پیامد تورم در رفاه دهک‌های پایین و میانی اقدام به افزایش پی‌در‌پی حقوق و دستمزدها و سایر هزینه‌ها کنند و به این ترتیب نیاز مالی دولت را تشدید کنند. با توجه به اینکه تشدید نیاز مالی دولت نهایتا شرایطی را شکل می‌دهد که بدون خواست بانک مرکزی به افزایش پایه پولی منجر می‌شود، آن گاه تشدید نیاز مالی دولت به تشدید رشد پایه پولی منجر شده و زمینه افزایش نرخ تورم و احتمال ابرتورم را فراهم می‌کند. جالب اینکه این موضوع نقض غرض است؛ زیرا تشدید تورم و وقوع ابرتورم سبب زیان شدید رفاهی همان دهک‌هایی می‌شود که در بودجه برای ترمیم وضعیت رفاهی آنها، داستان افزایش هزینه‌های دولت و نیاز مالی دولت شروع شده است. بنابراین ضروری است دولت و مجلس با تشخیص خطیر بودن شرایط از افتادن در چنین دامی پرهیز کنند و اگر هم قصد ترمیم وضعیت رفاهی شهروندان را دارند به سیاست‌های بازتوزیع درآمد فکر کنند؛ هر چند به‌صورت فردی من هم به‌عنوان یک کارمند از افزایش حقوق و دستمزد خشنود می‌شوم. بر اساس آنچه در تاریخ ایران رخ داده است، احتمال وقوع ابرتورم ناشی از نیاز فزاینده مالی دولت بالا نیست؛ چون در تمام موارد پیشین شدت گرفتن تورم، کل نظام تصمیم‌گیری کشور از عبور تورم از آستانه‌های خطرناک ناخشنود شده و تدابیری برای کنترل آن را در پیش گرفته‌اند. به‌عبارت دیگر، گرچه نظام تصمیم‌گیری کشور به تورم‌های حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد حساسیت خیلی شدید نشان نداده است، اما تورم‌های بالای ۳۰ درصد را نیز برنتابیده و به سرعت برای مهار آن دست به کار شده است.

موضوع دیگری که کمتر در دنیا به‌عنوان عامل ابرتورم مطرح بوده است، اما می‌تواند در شرایط کنونی اقتصاد ایران تهدیدی جدی باشد، تداوم ناترازی نظام بانکی و پیامد آن در افزایش اضافه برداشت و در نتیجه افزایش پایه پولی است. در حال حاضر اضافه برداشت بانک‌ها از بانک مرکزی و درنتیجه افزایش بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی تبدیل به عامل مسلط افزایش پایه پولی شده و در حال تشدید شدن است. چنانچه ناترازی در نظام بانکی تداوم یابد، بانک‌ها برای جذب سپرده و غیرسیال کردن آن ناچار به تعهد سود سپرده‌های بالاتر هستند. اما با توجه به اینکه بانک‌ها از محل دارایی‌های منجمد و موهومی خود عایدی کسب نمی‌کنند، ناترازی در ترازنامه آنها رخ می‌دهد و با افزایش حجم سپرده‌های متکی به نرخ سود بالا، برای پاسخگویی به مشتریان خود ناچار به اضافه برداشت از بانک مرکزی می‌شوند. اما افزایش اضافه برداشت و در نتیجه پایه پولی منجر به تشدید تورم شده و بانک‌ها ناچار به بالا بردن نرخ سود سپرده‌ها خواهند شد که دور باطلی از افزایش نرخ سود، رشد بالاتر نقدینگی، اضافه برداشت بالاتر و افزایش پایه پولی و در نتیجه افزایش تورم را به دنبال دارد. از نظر ماهیت، این شیوه افزایش پایه پولی تفاوتی با افزایش پایه پولی ناشی از نیاز مالی دولت ندارد؛ چراکه در اینجا نیز ناترازی نظام بانکی کارکردی مشابه کسری بودجه دولت دارد؛ با این تفاوت که دولت بر خرج کردن منتهی به این ناترازی نیز کنترلی ندارد و هیچ هدف سودمند اجتماعی را برآورده نمی‌کند. بنابراین چنانچه چاره‌ای برای ناترازی نظام بانکی اندیشیده نشود، این موضوع نیز می‌تواند زمینه تورم‌های بالا و ابر تورم را فراهم کند. آنچه از جدی گرفتن این مشکل و تلاش برای حل ناترازی نظام بانکی در نظام تصمیم‌گیری کشور مشاهده می‌شود، بیانگر آن است که تداوم وضع کنونی ناترازی نظام بانکی نیز بسیار کم احتمال است و در آن صورت خطر ابر تورم ناشی از آن نیز اندک است؛ گرچه حل و فصل این موضوع امری ساده و کم هزینه نیست.

بنابراین اگر اقتصاد ایران بتواند رشد کمیت‌های پولی و به‌ویژه رشد نقدینگی را متوقف کند، خطری تحت عنوان ابرتورم ایران را تهدید نمی‌کند. رسیدن نقدینگی از حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان در انتهای ۱۳۹۲ به حدود ۱۶۰۰ هزار میلیارد تومان در تیرماه ۱۳۹۷ سبب انباشت یک نیروی تورمی شد که در حال تخلیه شدن است و بخش قابل‌توجهی از آن رخ داده است. افزایش قیمت ارز، طلا، مسکن، سهام و کالاها و خدمات عملا سبب شده است که قدرت خرید نقدینگی حدود ۱۶۰۰ هزار میلیارد تومان دچار کاهش شدید شده باشد که اصطلاحا در ادبیات اقتصادی تحت عنوان کاهش مقدار حقیقی نقدینگی از آن نام برده می‌شود. بنابراین اگر رشد نقدینگی را کنترل کنیم، افزایش نقدینگی سال‌های گذشته یک شوک قیمتی به اقتصاد وارد کرده است که بخش قابل‌توجهی از آن تحقق یافته است و به هیچ وجه انتظار نمی‌رود که روند ماه‌های اخیر در ماه‌های پیش‌رو نیز تکرار شود. تنها در صورتی این روند ادامه می‌یابد یا تشدید می‌شود که بر اثر اقدامات ما رشد نقدینگی ادامه یابد و البته تشدید شود. اتفاقا آنچه از این به بعد اقتصاد ایران را تحت فشار قرار خواهد داد، رکود است و نه ابر تورم و شاید لازم باشد تلاش ما بر جلوگیری از تعمیق رکود ضمن پرهیز از حرارت دادن به تورم باشد.

* دکتر تیمور رحمانی عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران است.


برچسب ها : ماشین سازی هادی machinery hadi industrial پودر های معدنی میکرونیزه آسیاب گوگرد صنعتی صنعت ایران ماشین سازی در ایران آسیاب ریموند آسیاب گوگرد صنعتی خط آهک هیدراته gcc pcc خط خردایش خط جیگ آبی برج پاشش خط تولید گچ سیستم انتقال مواد الواتور های تسمه ای زنجیری مارپیچ نوار حلزونی نوار نقاله فن سانترفیوژ گواهی بالانس کیسه پر کن توزین مکانیکی دیجیتال تلرانس غبارگیر خشک bag filter بگ فیلتر خیس غبارگیر آبی برج پاشش تاییدیه محیط زیست سیکلون ذرات غبار آلودگی محیط زیست فیدر سرتاسی لغزشی روتاری والو تغذیه خط بالمیل سپراتور raymond کلوخه پودر بسته بندی غربال اتوماتیک متضمن منظم روغن و برق کانی بنتونیت باریت جیلسونایت گیلسونایت سلیگافلور الوژیت منگنز هماتیت مگنت هایدنس کربنات لایمستون hopper fan raymond cyclone bag filter screw bucket elevator bag packing division connection pipe چینی گارانتی جیگ jigging مکانیزم جدایش نوسان باردهی نحوه تخلیه سرریز ته ریز کارایی عملیات کنترل سیستم سرند نگهداری ماده معدنی مخزن hutch نوسان مکانیزم پیستون دیافراگم هوای فشرده حرکت موجی تنظیم جریان خوراک دهی bendelari کانی سنگین عیارسازی رسوبات آبرفتی آسیاب آهک lime mill پخت آهک روش سنتی کوره های ابرهات فرهاکس دوار هیدراته هیدراتور گرمازا سپراتور هوایی آسیاب مرتز دوار پیش گرمکن بسترسیال گاز مایع جامد فن fan فن سانترفیوژ دینامیک سیال بی صدا بودن silent تهویه مطبوع سطح مقطع توزیع هوا پاسکال دبی یاتاقان sn واسکازین غبارگیر خشک صنایع کاشی چینی سیمان فولاد هودها غبارخیز شناور سیال فشار منفی محفظه اصلی اتاق کثیف الیاف تمیزکاری شیر های برقی ونتوری موج ضربه اگزوز مایعات پاک کننده راندمان جداسازی رطوبت زن اسکرابر scrubber سیکلون cyclone کم اصطحلاک ترین متحرک سازی هلیکال سپراتور کلاسیفایر separator دانه بندی آلپین سیکل هوایی handling نوار نقاله belt conveyors لاستیکی زنجیری رولیکی الواتور elvator پودر های دانه ایی کلوخه ای لوله ای مارپیچ فیدر feeder خط خردایش تغذیه کل استهلاک سرتاسی روتاری والو شاتونی نواری تغذیه ویبراتور vibrator موتوژن سیلو هاپر مخزن تخلیه روانتر آستری لاینر پیچ جامبوپرکن fill jumbo بیگ بگ جک پنوماتیک سکوی توزیع موتد گردوخاک کیسه پرکن bag packing division مکانیکی دیجیتال تلرانس کارخانجات پودر معدن معادن باریت معادن فلدسپات معادن بنتونیت معادن آهک معادن فیروزه معادن آهن تک شیره دو شیره چهارشیره توزین و دسته بندی اتوماتیک مکانیزه ریزش بار شرکت قند کم انرژی ترین استهلاک پایین سهولت تعمیر نگهداری آسیاب گوگرد sulfer mill فضای کم ظرفیت بالا گاز اکسیژن تزریق گاز سوخت کک جداره کشاورزی تبدیل کلوخه پودر دانه بندی خط خردایش مس
دیدگاه کاربران
دیدگاه خود را ارسال نمایید
اگر مایل به مشاهده همه نمونه کار ها هستید روی لینک کلیک کنید