:03155505187 :info[@]mashinsazi.com

خرج سفره فقیر و غنی

داد‌ه‌های بانک مرکزی حاکی از این است که خانوارهای مناطق شهری ایران، برای تهیه سبد خوراکی مشابه با سال گذشته،باید ۴۸ درصد بیشتر هزینه کنند. اما این سبد دارای چه میزان از مواد خوراکی بوده و شکاف آن بین دهک‌های اول و دهم هزینه‌ای چه عمقی داشته است؟  «دنیای اقتصاد» در این گزارش به شناسایی سبد خرید دهک‌های اول و دهم درآمدی پرداخته است. این بررسی با استناد به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در مناطق شهری ایران و گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی انجام شده است.  نحوه محاسبه بر اساس آمار بودجه و خانوار بانک مرکزی برای سال گذشته، دهک اول در طول سال ۲ میلیون و ۵۸۵ هزار تومان صرف خوراکی و آشامیدنی کرده‌اند، در مقابل دهک دهم هزینه‌ای، ۲۱ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان برای تامین خوراکی‌ها هزینه‌ کرده‌اند. در نتیجه به‌طور ماهانه، هزینه خوراکی‌های خانوار دهک اول در سال ۹۶ تقریبا ۲۱۶ هزار تومان و این شاخص برای دهک دهم یک میلیون و ۸۲۰ هزار تومان بوده است. در ابتدا این بررسی صورت می‌گیرد که این پول چه مقدار کالای خوراکی را برای خانوارها در سال گذشته مهیا کرده است؟ این بررسی با استناد به گزارش خرده‌فروشی بانک مرکزی در هفته منتهی به ۲۴ آذر ۱۳۹۶ انجام شده است. البته خوراکی‌های قیمت‌ داده شده در گزارش‌های بانک مرکزی، تمام سبد خوراکی خانوارها را پوشش نمی‌دهد و حدود ۷۷ درصد این سبد در گزارش بانک مرکزی یافت می‌شود. چرا که قیمت برخی اقلام مانند انواع نان، آجیل و خشکبار، ماهی‌ها، انواع کنسرو، انواع شیرینی، انواع ادویه و سس‌ها، نوشابه و آبمیوه در گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی ارائه نمی‌شود و از این نظر، آنچه از گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی قابل تحصیل است، برای دهک اول معادل ۱۶۸ هزار تومان از کل هزینه خوراکی‌ها (معادل ۷۷ درصد) و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد.  فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است.    فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است.    فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است.  سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است.  اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود.  مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند.

خرج سفره فقیر و غنی

1397/09/28 4025

داد‌ه‌های بانک مرکزی حاکی از این است که خانوارهای مناطق شهری ایران، برای تهیه سبد خوراکی مشابه با سال گذشته،باید ۴۸ درصد بیشتر هزینه کنند. اما این سبد دارای چه میزان از مواد خوراکی بوده و شکاف آن بین دهک‌های اول و دهم هزینه‌ای چه عمقی داشته است؟  «دنیای اقتصاد» در این گزارش به شناسایی سبد خرید دهک‌های اول و دهم درآمدی پرداخته است. این بررسی با استناد به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در مناطق شهری ایران و گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی انجام شده است.

نحوه محاسبه

بر اساس آمار بودجه و خانوار بانک مرکزی برای سال گذشته، دهک اول در طول سال ۲ میلیون و ۵۸۵ هزار تومان صرف خوراکی و آشامیدنی کرده‌اند، در مقابل دهک دهم هزینه‌ای، ۲۱ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان برای تامین خوراکی‌ها هزینه‌ کرده‌اند. در نتیجه به‌طور ماهانه، هزینه خوراکی‌های خانوار دهک اول در سال ۹۶ تقریبا ۲۱۶ هزار تومان و این شاخص برای دهک دهم یک میلیون و ۸۲۰ هزار تومان بوده است. در ابتدا این بررسی صورت می‌گیرد که این پول چه مقدار کالای خوراکی را برای خانوارها در سال گذشته مهیا کرده است؟ این بررسی با استناد به گزارش خرده‌فروشی بانک مرکزی در هفته منتهی به ۲۴ آذر ۱۳۹۶ انجام شده است. البته خوراکی‌های قیمت‌ داده شده در گزارش‌های بانک مرکزی، تمام سبد خوراکی خانوارها را پوشش نمی‌دهد و حدود ۷۷ درصد این سبد در گزارش بانک مرکزی یافت می‌شود. چرا که قیمت برخی اقلام مانند انواع نان، آجیل و خشکبار، ماهی‌ها، انواع کنسرو، انواع شیرینی، انواع ادویه و سس‌ها، نوشابه و آبمیوه در گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی ارائه نمی‌شود و از این نظر، آنچه از گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی قابل تحصیل است، برای دهک اول معادل ۱۶۸ هزار تومان از کل هزینه خوراکی‌ها (معادل ۷۷ درصد) و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد.

فروض محاسبه

برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است.  

فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است.  

فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است.

سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶

مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلوشکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانهخانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است.  اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصدرشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود.

مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌هابازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند.

 


برچسب ها : و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") داد‌ه‌های بانک مرکزی حاکی از این است که خانوارهای مناطق شهری ایران و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") برای تهیه سبد خوراکی مشابه با سال گذشته و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") باید ۴۸ درصد بیشتر هزینه کنند. اما این سبد دارای چه میزان از مواد خوراکی بوده و شکاف آن بین دهک‌های اول و دهم هزینه‌ای چه عمقی داشته است؟ «دنیای اقتصاد» در این گزارش به شناسایی سبد خرید دهک‌های اول و دهم درآمدی پرداخته است. این بررسی با استناد به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در مناطق شهری ایران و گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی انجام شده است. نحوه محاسبه بر اساس آمار بودجه و خانوار بانک مرکزی برای سال گذشته و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") دهک اول در طول سال ۲ میلیون و ۵۸۵ هزار تومان صرف خوراکی و آشامیدنی کرده‌اند و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") در مقابل دهک دهم هزینه‌ای و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ۲۱ میلیون و ۸۵۰ هزار تومان برای تامین خوراکی‌ها هزینه‌ کرده‌اند. در نتیجه به‌طور ماهانه و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") هزینه خوراکی‌های خانوار دهک اول در سال ۹۶ تقریبا ۲۱۶ هزار تومان و این شاخص برای دهک دهم یک میلیون و ۸۲۰ هزار تومان بوده است. در ابتدا این بررسی صورت می‌گیرد که این پول چه مقدار کالای خوراکی را برای خانوارها در سال گذشته مهیا کرده است؟ این بررسی با استناد به گزارش خرده‌فروشی بانک مرکزی در هفته منتهی به ۲۴ آذر ۱۳۹۶ انجام شده است. البته خوراکی‌های قیمت‌ داده شده در گزارش‌های بانک مرکزی و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") تمام سبد خوراکی خانوارها را پوشش نمی‌دهد و حدود ۷۷ درصد این سبد در گزارش بانک مرکزی یافت می‌شود. چرا که قیمت برخی اقلام مانند انواع نان و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") آجیل و خشکبار و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ماهی‌ها و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") انواع کنسرو و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") انواع شیرینی و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") انواع ادویه و سس‌ها و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") نوشابه و آبمیوه در گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی ارائه نمی‌شود و از این نظر و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") آنچه از گزارش‌های خرده‌فروشی بانک مرکزی قابل تحصیل است و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") برای دهک اول معادل ۱۶۸ هزار تومان از کل هزینه خوراکی‌ها (معادل ۷۷ درصد) و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") نارنگی و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") پرتقال درجه یک و لیموشیرین و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶) و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶ و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ۷۱۰ گرم گوشت گوساله و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ۲ کیلوگرم گوشت مرغ و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ۸/ ۱ لیتر شیر و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ۱۱ عدد تخم مرغ و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ۵۰ گرم کره و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه» و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") اما طبق مفروضات این گزارش و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷ و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و برای دهک دهم نیز معادل یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان خواهد بود. اما به هر حال، عمده سبد خوراکی خانوارها را می‌توان با استناد به گزارش خرده‌فروشی تخمین زد. فروض محاسبه برای محاسبات انجام شده در این گزارش یکسری فروض در نظر گرفته شده است. فرض اول: در درجه اول، با توجه به اینکه برخی گروه‌های خوراکی شامل چندین مواد خوراکی بوده‌اند، از این جهت در برخی گروه‌ها قیمت یک کالای پرمصرف و در برخی گروه‌ها نیز میانگین قیمت چندین کالای پرمصرف به‌عنوان شاخص قیمتی گروه لحاظ شده است: مثلا در مورد گروه «فرآورده‌های شیر» قیمت پنیر به‌عنوان کالای پراستفاده مورد ملاک قرار گرفته و در مورد گروه «میوه‌های تازه» میانگین قیمت سیب زرد، نارنگی، پرتقال درجه یک و لیموشیرین، مورد سنجش قرار گرفته است. فرض دوم: در فرض دوم رفتار مصرفی دهک‌های اول و دهم مشابه هم در نظر گرفته شده است. در گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی، سهم هر گروه خوراکی در سبد مصرفی خوراکی‌ها برای خانوارهای شهری مشخص شده است. سهم گروه‌های خوراکی در سبد مصرفی خانوارها، با توجه به گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی در جدول ارائه شده است. مثلا برنج ۳/ ۹ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده و گروه گوشت دام ۶/ ۱۳ درصد از این سهم را داشته است. با توجه به اطلاعات در دسترس، فرض می‌شود که سهم گروه‌های خوراکی مختلف در سبد مصرفی دهک اول و دهم مشابه باشد، اما احتمالا رفتار مصرفی در دهک دهم با دهک اول متفاوت است؛ معمولا در خانوارهای دهک‌های بالا مصرف گروه‌های گوشتی بیشتر و در خانوارهای دهک‌های پایین، مصرف مواد خوراکی زیرمجموعه میوه‌ها و سبزی‌ها بیشتر است. اما با توجه به اینکه چنین اطلاعاتی در دسترس نیست، فرض می‌شود که رفتار مصرفی در دهک‌های اول و دهم مشابه باشد. از حاصلضرب ضریب اهمیت هر گروه خوراکی در کل بودجه هزینه‌ای خانوار، بهایی که برای تهیه هر گروه خوراکی در ماه نیاز بوده، به‌دست خواهد آمد. از تقسیم بهای به‌دست آمده بر متوسط قیمت هر کیلوگرم از آن خوراکی مورد نظر(باتوجه به گزارش خرده‌فروشی هفته منتهی به ۲۴ آذر ۹۶)، میزان مقداری هر گروه خوراکی حاصل می‌شود که نشان‌دهنده سبد مصرفی دهک‌های اول و دهم است. سبد مصرفی دهک‌ اول و دهم در سال ۹۶ مطابق قیمت‌های سال گذشته، اگر سرپرست خانوار قصد داشت در هفته منتهی به ۲۴ آذرماه ۹۶، مایحتاج ماهانه خانوارها را خریداری کند، چه حجم از مواد قابل خرید بود؟ سرپرست خانوار دهک اول می‌توانست در سال گذشته با ۱۶۸ هزار تومان برای خرید یک ماه خانوار به بازار رود، با توجه به میزان پول و با توجه به قیمت‌های آن زمان، احتمالا ۵/ ۳ کیلوگرم برنج، ۷۱۰ گرم گوشت گوساله، ۲ کیلوگرم گوشت مرغ، ۸/ ۱ لیتر شیر، حدود ۳ بسته ۴۵۰ گرمی پنیر، ۱۱ عدد تخم مرغ، ۵۰ گرم کره، کمتر از یک قوطی یک لیتری روغن مایع، کمتر از ۷ کیلوگرم میوه‌های تازه، حدود ۸ کیلوگرم سبزی‌های تازه، نزدیک به ۵۰۰ گرم حبوبات، نیم کیلو شکر و ۵۵ گرم چای قابل خرید بوده است. این سبد مصرفی احتمالی برای خانوار دهک اول در سال ۹۶ بوده که طبق گزارش بانک مرکزی، متوسط تعداد اعضای خانوارها در این دهک ۶۴/ ۲ نفر بوده است. اما وضعیت برای خانوارهای دهک دهم، به گونه دیگری است؛ خانوارهای دهک دهم می‌توانستند با بودجه یک میلیون و ۴۱۵ هزار تومان به بازار بروند و مصرف کالاهای خوراکی ماهانه خانواده خود را تامین کنند که تقریبا ۵/ ۸ برابر دهک اول است. در نتیجه خانوار دهک دهم می‌توانست ۵/ ۸ برابر سرپرست خانوار دهک اول خرید و به همان نسبت، حجم بیشتری از کالاهای خوراکی را تامین کند. اما در واقعیت، احتمالا نوع خرید خانوار دهک دهم، مانند نوع خرید خانوار دهک اول نبوده و مثلا به جای خرید ۶۶ کیلوگرم مواد خوراکی از گروه «سبزی‌های تازه»، میزان گوشت بیشتری را خریداری کرده‌اند. اما برای ساده‌سازی جهت قیاس سبدهای مصرفی دهک اول و دهم و نبود اطلاعات جزئی‌تر، فرض شده که رفتار مصرفی عینا مشابه بوده است. اگر فرض شود خانوارها دقیقا بخواهند همان سبدی از خوراکی‌ها را در آذرماه امسال خریداری کنند که در آذر سال گذشته خرید کرده‌اند، به چه میزان به قیمت سبد افزوده می‌شود؟ مطابق آخرین گزارش هفتگی بانک مرکزی (مربوط به هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷) از خرده‌فروشی مواد خوراکی و مطابق محاسبات انجام شده در این گزارش، دهک اول برای تهیه همین سبد در آذر سال جاری باید ۲۵۰ هزار تومان هزینه کند که نسبت به سال گذشته، ۸/ ۴۸ درصد رشد را نشان می‌دهد. دهک دهم درآمدی نیز نیاز به صرف ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان هزینه برای تهیه سبد خوراکی مشابه سال گذشته را دارد. هر چند تورم خوراکی‌ها برای دهک اول و دهم متفاوت است و این تفاوت نیز از گزینش متفاوت خوراکی‌های آنها نشات می‌گیرد، اما طبق مفروضات این گزارش، سبد مصرفی خوراکی دو دهک مورد بحث یکی در نظر گرفته شده و به همین دلیل هم، رشد قیمت‌ها برای هر دو دهک یکسان بوده که در واقعیت دارای تفاوت خواهد بود. مسببان تورم: اما چه گروه‌های خوراکی نقش بیشتری را در این افزایش قیمت بازی کرده‌اند؟ بر اساس داده‌های بانک مرکزی، بیشترین رشد سالانه قیمت‌ها در گروه خوراکی لبنیات رخ داده است. به‌طور متوسط، قیمت کالاهای این گروه ۶۸ درصد در هفته منتهی به ۲۳ آذر ۹۷، نسبت به هفته مشابه سال قبل رشد کرده است. در کالاهای این گروه، هر لیتر شیر پاستوریزه با ۲/ ۶۴ درصد رشد به قیمت ۴۸۳۰ تومان در هفته گذشته فروخته شده است. مجموع شیر و کالاهای لبنی در سبد مصرفی خانوارهای ایرانی در مناطق شهری، سهم ۱/ ۱۰ درصدی داشته و از این‌رو، افزایش قیمت‌ها در این گروه پرمصرف، نقش بسزایی در رشد کلی قیمت‌ها بازی کرده است. گوشت دام و مرغ که حدود ۲۰ درصد از سبد هزینه‌ای خوراکی خانوارهای کشور را تشکیل می‌دهد نیز در طول یک سال گذشته روند قیمت پرنوسانی را ثبت کرده است. هر کیلو گوشت مرغ با رشد ۵۸ درصدی نسبت به هفته مشابه سال قبل، ۱۱ هزار و ۶۵۰ تومان در بازار تهران فروخته شده و هر کیلو گوشت گوساله با ۶۴ درصد افزایش به بیش از ۶۸ هزار تومان رسیده است. از این جهت، گوشت‌ها نیز نقش مهمی را در هزینه‌بر شدن سبد خوراکی خانوارهای شهری بازی کرده‌اند. گرانی میوه‌ها را باید تکمیل‌کننده این پازل دانست، چرا که میوه‌های تازه نیز که ۸/ ۱۷ درصد از هزینه‌های خوراکی خانوارها را به خود اختصاص داده، در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند. ") در طول یک سال گذشته بیش از ۵۸ درصد رشد قیمتی را ثبت کردند.
دیدگاه کاربران
دیدگاه خود را ارسال نمایید
اگر مایل به مشاهده همه نمونه کار ها هستید روی لینک کلیک کنید